Kliem b’sors.
Għażliet b’kuntest.
Il-ġabra ta’ Teżawru tuża d-data Maltija ta’ Wiktionary, miktuba mill-kontributuri tiegħu u estratta minn Kaikki.org permezz ta’ Wiktextract.
Indipendenza tal-proġett
Teżawru huwa proġett indipendenti. Mhuwiex affiljat ma’ ebda organizzazzjoni lingwistika Maltija u ma jirrappreżenta ebda istituzzjoni uffiċjali.
Ir-referenzi għal organizzazzjonijiet, pubblikazzjonijiet u sorsi oħra huma għal skopijiet ta’ dokumentazzjoni u attribuzzjoni biss; ma jimplikawx sħubija jew approvazzjoni ta’ dan il-proġett min-naħa tagħhom.
X’hemm fil-ġabra?
11,104 kelma u varjant, 11,705 entrati skont il-parti tad-diskors u 15,698 tifsira. Hemm 2,099 rabta ta’ sinonimija u 416 rabta ta’ antonimija. 1,559 entrata għandhom mill-inqas sinonimu wieħed. Hemm ukoll 74,129 forma ta’ kliem li tista’ tfittex; dawn mhumiex magħduda bħala kliem ewlieni ġdid.
Il-kliem mingħajr sinonimi jibqa’ disponibbli bit-tifsiriet tiegħu. Tista’ tagħżel il-filtru B’sinonimi biss.
Kif intgħażlu s-sinonimi?
Il-bażi tar-rabtiet hija sinonimija jew antonimija espliċita marbuta ma’ tifsira partikolari fis-sors. Waqt ir-reviżjoni editorjali ġew ikkoreġuti relazzjonijiet żbaljati u twarrbu rabtiet dubjużi. Il-kelma fil-mira trid tidher ukoll bħala kelma Maltija fil-ġabra. Ir-rabtiet mhux marbuta b’mod ċar ma’ tifsira tħallew barra.
Ma nħolqux sinonimi minn traduzzjonijiet Ingliżi li jixxiebhu jew minn kliem li jidher ta’ spiss fl-istess kuntest. Kliem relatat, tipi ta’ xi ħaġa u forom grammatikali differenti ma ġewx miżjuda awtomatikament bħala sinonimi.
It-tifsiriet oriġinali bl-Ingliż u t-tikketti tal-użu nżammu mis-sors; it-tifsiriet jintwerew ukoll bil-Malti. It-tikketti grammatikali magħrufa jintwerew bil-Malti. Xi klassifikazzjonijiet żbaljati fis-sors ġew ikkoreġuti b’nota editorjali. Ma ġewx importati kwotazzjonijiet minn kotba jew eżempji letterarji. Xi tifsiriet neqsin ġew miżjuda bil-Malti bħala definizzjonijiet editorjali qosra, b’referenza separata għall-attestazzjoni. Ir-rabtiet miżjuda lura għandhom nota tal-użu u ħolqa għall-verifika.
Sors lessikali ieħor
Michael Spagnol u Bernard Comrie (2020), Maltese dictionary, fl-Intercontinental Dictionary Series. Id-data CLDF hija disponibbli taħt CC BY 4.0. Intgħażlu entrati b’attestazzjoni ortografika; tħallew barra kliem Ingliż mhux ċar, traskrizzjonijiet u entrati li jeħtieġu aktar verifika. Kull tifsira minn dan is-sors għandha ħolqa separata. Ma saritx assunzjoni li kliem taħt l-istess kunċett huwa awtomatikament sinonimu.
Tifsiriet bil-Malti
It-tifsiriet kollha jintwerew bil-Malti, ukoll meta tfittex bl-Ingliż. It-test oriġinali Ingliż jibqa’ disponibbli taħt Ara t-tifsira oriġinali bl-Ingliż. It-tiftixa bl-Ingliż tuża l-glossa kkoreġuta fejn saret korrezzjoni dokumentata; l-oriġinal jinżamm għal referenza.
Ħafna mit-tifsiriet oriġinarjament inqalbu permezz ta’ Google Translate waqt il-preparazzjoni tad-data. Wara sar tqabbil individwali mat-tifsiriet Ingliżi: il-formulazzjonijiet korretti nżammu u l-iżbalji identifikati ġew ikkoreġuti. Din kienet reviżjoni bl-għajnuna tal-intelliġenza artifiċjali, mhux ċertifikazzjoni minn lessikografu indipendenti.
It-traduzzjoni ma tikkonfermax mill-ġdid is-sinonimija jew il-korrettezza tal-entrata. Ir-rabtiet u s-sorsi lessikali baqgħu l-istess. Il-kliem li tfittex ma jintbagħatx lil servizz ta’ traduzzjoni.
Tiftixa bl-Ingliż
Tista’ tfittex kelma jew frażi bl-Ingliż biex issib kliem Malti. Agħżel English → Malti biex tfittex fit-tifsiriet Ingliżi biss, jew Malti + English biex tfittex fiż-żewġ lingwi. It-tiftixa bl-Ingliż turi biss it-tifsiriet li jaqblu u s-sinonimi marbuta magħhom. Tista’ tfittex ukoll verbi bħal to forgive.
Din hija tiftixa fit-tifsiriet dokumentati, mhux traduzzjoni awtomatika ta’ sentenzi sħaħ. Ma jinħolqux rabtiet ġodda ta’ sinonimija minn din it-tiftixa.
L-artiklu fil-Malti
L-artiklu jassimila quddiem il-konsonanti xemxin: ċ, d, n, r, s, t, x, ż u z. Għalhekk niktbu it-teżawru, iċ-ċirasa, id-dar u ix-xemx. Forom oħra jinkludu il-kelma, l-għasfur u l-iskola. L-għażla tal-forma tiddependi wkoll mill-kelma u mill-kuntest.
It-tiftixa taċċetta artiklu quddiem kelma rreġistrata, anke mingħajr ittri Maltin: ic-cirasa issib ċirasa. Il-forma tal-kelma fis-sors ma tinbidilx awtomatikament. Ara wkoll ir-riżorsi tal-grammatika tad-Dipartiment tal-Malti.
Ir-reviżjoni editorjali
Il-kontrolli saru fuq il-ġabra kollha: struttura tad-data, artikli, attestazzjoni ortografika, partijiet tad-diskors u provenjenza tar-rabtiet. Sar ukoll qari editorjali tal-każijiet grammatikali u semantiċi li tqajmu mill-kontrolli.
Ġew dokumentati 17-il korrezzjoni, fosthom ġemmed bħala verb, is-sens nominali ta’ għali, u effiċjenti bħala antonimu ta’ ineffiċjenti. Wara l-ewwel reviżjoni twarrbu 46 każ dubjuż jew mhux biżżejjed attestat. Saret verifika oħra ta’ kull wieħed: 17 ġew miżjuda lura u 29 għadhom imwarrba. Xi wħud jistgħu jkunu korretti f’kuntest speċifiku; ma ġewx iddikjarati żbaljati sempliċement għax tħallew barra.
Id-Dizzjunarju tal-Ortografija Maltija 0.80 ta’ Ramon Casha u l-proġett Ġabra, ippakkjat minn Keith Vassallo, intuża għall-kontroll biss. Nuqqas ta’ kelma minn dik il-lista mhuwiex prova li l-kelma hija żbaljata. Il-lista sħiħa ma ġietx ippubblikata mill-ġdid f’dan is-sit.
Ara r-rapport tal-korrezzjonijiet u tal-każijiet imwarrba (JSON) ↓
Ara l-verifika tas-46 każ, id-deċiżjonijiet u s-sorsi →
Reviżjoni tat-traduzzjonijiet
Wara l-fażijiet preċedenti, sar tqabbil individwali tal-11,053 tifsira li kien għad fadal mat-test oriġinali bl-Ingliż. Inżammu 6,709 formulazzjoni u ġew ikkoreġuti 4,327. Ma fadal ebda tifsira mhux eżaminata f’din il-lista.
Wara verifika oħra tas-17-il tifsira mmarkata, 10 ġew iċċarati permezz tas-sorsi dokumentati u 7 għadhom jeħtieġu kjarifika. Il-każijiet mhux solvuti jżommu t-tikketta tifsira mhux ikkonfermata u nota speċifika. Ara kull deċiżjoni u s-sorsi tagħha →
Ir-reviżjoni ma tiggarantixxix li kull entrata hija ħielsa minn żball. Is-sorsi speċjalizzati ġew ikkonsultati għall-każijiet dokumentati; il-ġabra kollha ma ġietx ivverifikata indipendentement minn lessikografu Malti. Ir-rabtiet ta’ sinonimija ma nbidlux f’din il-fażi.
Ara d-deċiżjoni individwali għal kull waħda mill-11,053 tifsira (JSON) →
Ara r-reġistru storiku tal-fażijiet preċedenti (JSON) →
Xi tfisser il-verifika?
Kull rabta murija tista’ tiġi rintraċċata għal tifsira speċifika fis-sors jew għal korrezzjoni editorjali dokumentata. Dan ma jfissirx li kull rabta ġiet approvata minn lessikografu indipendenti. Wiktionary huwa sors kollaborattiv u jista’ jkun fih żbalji. It-tikketti bħalma huma arkajk, djalettali u figurat huma importanti għall-għażla tal-kelma.
Meta jkun hemm tikketta ċara fuq il-kelma sinonima fl-entrata tagħha stess, din tintwera wkoll fejn il-konnessjoni mat-tifsira mhijiex ambigwa. Dejjem tista’ tiftaħ is-sors għal aktar dettalji.
Kotba ta’ referenza
Dawn instabu waqt ir-riċerka, iżda l-ġabriet tagħhom ma ġewx importati f’dan is-sit:
- It-Teżawru: Ġabra ta’ Sinonimi u Antonimi — Albert W. Agius.
- Kelma għal Kelma: Teżawru Tematiku Malti — Dwayne Ellul, Merlin Publishers, 2020. Il-preliminari tal-pubblikatur huma disponibbli online; il-verżjoni sħiħa għandha aċċess b’liċenzja.
- Id-Dizzjunarju Malti u Teżawru ta’ Malti Mħaddem — Mario Serracino-Inglott.
Ma nstabitx liċenzja miftuħa li tippermetti l-pubblikazzjoni mill-ġdid tal-ġabriet sħaħ ta’ dawn il-kotba. Importazzjoni futura teħtieġ permess adattat mingħand id-detentur tad-drittijiet.
Attribuzzjoni u liċenzja
© Wiktionary contributors; Michael Spagnol u Bernard Comrie għall-kontribut IDS. Id-data lessikali adattata f’dan is-sit hija disponibbli taħt Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0), mingħajr garanziji. Ara wkoll il-politika tad-drittijiet ta’ Wiktionary.
Kull entrata għandha ħolqa għall-paġna oriġinali ta’ Wiktionary, fejn tista’ tara l-istorja tal-kontributuri. Teżawru ffiltra u biddel l-istruttura tad-data u ttraduċa xi tikketti tal-użu. Il-liċenzja tad-data ma timplikax approvazzjoni ta’ dan is-sit minn Wiktionary jew Kaikki.org.
Dump: 2 ta’ Settembru 2026. Estrazzjoni: 3 ta’ Ottubru 2026. Importazzjoni: 22 ta’ Ottubru 2026.
Niżżel id-data adattata (JSON) ↓
Wiktextract: Tatu Ylonen (2022), Wiktionary as Machine-Readable Structured Data, LREC, pp. 1317–1325.